Kayı boyu ve Osmanlı ailesi

Kayı-Foto-Kayı-BoyuOsmanlı ailesinin tarihi kayıtlara, etnik incelemelere, geleneklere ve mevcut damgalarına göre Oğuzların sağ kolu olan Günhan kolunun Kayı boyundan geldikleri kabul edilmektedir. Oğuz boylarının listesini veren Reşideddin ve Yazıcıoğlu Kayı’yı birinci sırada, Kaşgarlı Mahmut ise ikinci sırada göstermektedir. Bu durum Kayının siyasi ve ictimai mevkii itibariyle Oğuzların en mühim ve en asil boyu sayıldığını gösterir. Kayının manası, muhkem, kuvvet ve kudret sahibi demek olup ongunu (sembolü, arması) şahindir. Damgası iki ok ile bir yaylı oktur.

Kayıların Selçuklularla birlikte miladi IX. Asırdan itibaren Ceyhun nehrini geçerek İran’a geldikleri sanılmaktadır. Bu sırada Horasan’da Merv Mahann taraflarına yerleşen Kayılar, Moğol istilası sırasında Azerbaycan ve Doğu Anadolu’ya hicret etmişlerdir.

Moğol baskınları üzerine Doğu Anadolu’ya gellen Kayılardan bir kısmı ilerde Osmanlı Devleti’ni kuracak olan şubedir. Tarihi ananelere göre Kayı boyunun bu şubesi Sultan I. Alaaddin Keykubat zamanında (1219-1236) Ankara’nın batısındaki Karacadağ taraflarınan yerleştirilmişlerdir. Bu olayın ya 1230 yılındaki Selçuklu-Harezmşah savaşı sonunda veya I. Alaaddin’in son dönemlerinde ilk Moğol akınının bu havaliyi vurduğu sırada gerçekleştiği tahmin edilmektedir.

Kayıların Anadolu’ya geldikten sonra ne suretle dağıldıkları hakkında değişik rivayetler mevcuttur. Meşhur olanı şöyledir: Ahlat’a yerleşen Kayılar oradan Erzurum ve Erzincan’a daha sonra Halep’e göçmüşlerdir. Ancak Caber kalesi civarında reisleri Süleyman Şah Fırat’ı geçerken boğulmuştur. Bu hadise üzerine bir kısmı oraya yerleşirken diğer bir kısmı Çukurova’ya gelmiştir. Burada da ikiye bölünen Kayılardan bir bölümü Erzurum civarına Pasin ovasındaki Sürmeli çukura gelmiştir. Burada da aralarında ihtilaf çıkmış bir kısmı anayurtlarına geri dönerken Ertuğrul ile kardeşi Dündar’ın emrindeki dört yüz çadır halkı bir müddet Sürmeli çukurda kaldıktan sonra batuya doğru harekete geçmiştir.

Bu itibarla Osmanlı beyliğini kuracak olan Kayı kabilesinin yerine Osmanlı kaynaklarında belirtildiği üzere Moğol listlası neticesinde Ertuğrul Gazi liderliğinde bu bölgeye hareketlenen toprağa bağlı olmayan, zinde, faal ve etkin bir güç oldukları en kuvvetli ihtimal olarak karşımıza çıkmaktadır.

Prof. Dr. Ahmet ŞİMŞİRGİL

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*